Geef je op voor de E-zine

en ontvang regelmatig onze nieuwsbrief

Aanmelden

In de media

header antropoloogdesvaderlands danielle braun

4 minuten leestijd (753 woorden)

'Ik geloof niet in wetenschap’ - column op Joop BNN VARA 20 september 2020

library-869061_1920

Cultus

Ooit verslond ik de boeken van Isaac Asimov die hij zo tussen 1940 en 1980 schreef. Joods Russisch biochemicus en science fiction schrijver. Asimov voorspelde en beschreef 'The Cult of Ignorance'. De cultus van onwetendheid. Daarmee voorzag hij dat er zo rond deze tijd een beweging, een religieus achtige sekte zou ontstaan, die zich ideologisch en fundamenteel zou verzetten tegen de wetenschap. Tom Nichols, Amerikaans academicus internationale zaken en oorlogsvoering, schreef in 2017 in 'The Death of Expertise', het fenomeen van openlijk belijden van weerzin tegen kennis en expertise. Internet, social media, een cultuur aangedreven door Google en You Tube zou iedereen het gevoel geven expert te zijn. Verschil tussen leken en experts wordt weggehoond. Ik observeer dat we die cultus van onwetendheid aan het benaderen zijn. Anti-vaxxers, 5G verzet, Virus Waanzin en zelfs academici in eigen kring die tweeten: 'ik stel vragen bij', of: 'wetenschap is ook maar een mening' nemen hand over hand toe in aantal en invloed. Slechts de witte gewaden en heilige boeken ontbreken nog om er een ware cultus van te maken.

Wetenschappelijke twijfel

Het cultiveren van onwetendheid en anti-intellectualisme als ideoplogie is iets wezenlijk anders dan een wetenschappelijke publicatie in twijfel trekken of het voeren van debat in de academische arena. De claim van de wetenschap was nooit en te nimmer om de waarheid in pacht te hebben. Wetenschappelijke twijfel en het bevragen van elkaars resultaten en hypothes wordt elke wetenschapper met de paplepel ingegoten. Het lijkt of met de toegankelijkheid van de wetenschap, de publieke claim om 'de waarheid te vertellen' groter is geworden. En weet je het niet, dan ben je 'af'. Laatst had ik een boos vriendinnetje op de lijn, naar aanleiding van een publicatie over de vraag of psychisch lijden al dan niet genetisch is bepaald. Een lang en uitvoerig onderzoek was gedaan, volgens alle geldende academische standaarden. De uitkomst beviel mijn vriendin niet en dus 'was het een kut- en biassed onderzoek'. En was wetenschap überhaupt belachelijk. Ze vertrok naar de dark side van de cult of ignorance. Wetenschappelijke twijfel is inherent aan de academische cultus. Dat is iets anders dan anti-intellectualisme, die alle expertise per definitie weg zet als gevaarlijk, onbetekenend en biassed.

Corona

In deze pandemische tijd worden we overweldigd door de wetenschappelijke twijfel en het nog niet weten van onze virologen en artsen. Wat willen we graag eensluidende antwoorden over aerosolen, of het beestje nu wel of niet op voorwerpen blijft plakken, of kids nu wel of niet verspreiden, welke schade het virus precies veroorzaakt. We willen uitkomsten, resultaten en duidelijkheid. Omdat het belang voor het volk zó groot is, kijken meer mensen dan ooit mee in de academische arena rondom corona. En dat politici de wetenschappelijke twijfel direct moeten interpreteren en vertalen naar corona maatregelen, maakt diffuus wat waarheid en wat wens is. Sommige mensen lukt het om 'mee te hangen in het ondertussen'. Die zijn senang met het niet weten en verdragen dat het nog even duurt totdat steeds meer stukjes kennis op hun plaats zullen vallen. Echter steeds meer mensen parkeren de wetenschap als onnuttig. De weg wordt geplaveid voor een cult of ignorance.

Middeleeuwen

De cultus van onwetendheid heeft middeleeuwse trekken. Kenmerken van volkeren waarin religie en ideologie verheven zijn boven kennis en expertise. Het brengt ons terug naar de tijd van voor de Verlichting. Het is gebaseerd op het verkeerde idee dat democratie betekent dat 'mijn onwetendheid net zo goed is als uw kennis'. Dat vind ik een zorgelijke ontwikkeling.

Respect

Het lijkt mij een goed idee als we kinderen weer leren luisteren naar kennis van docenten. Voorzichtig zijn met onderwijskundige bewegingen die ideologisch propageren dat alle kennis spelenderwijs en zelf ontdekkend tot kinderen kan komen. Laten we op scholen en universiteiten en in de krant uitleggen dat wetenschappers eerst onderzoeken en niet al-weten, voordat ze tot resultaat kunnen komen. Dat het in crisistijd heel wijs is om naar alle stemmen in de samenleving te luisteren én dat je experts hebt die gewoon wat meer weten al zoeken ze nog. Laten we experts toevoegen aan onze politieke arena, omdat ook poltici getroffen lijken te worden door het virus van anti-intellectualisme. Laat academici hun titels weer gebruiken. Respect voor kennis en jarenlang vergaarde wijheid koesteren.

Zo niet, dan breekt de era aan van kabouters en elfjes. Van de gruwelen van Griekse Goden en Supermanpresidenten. Van schavotten en onthoofdingen op het dorpsplein van al wat ons onwelgevallig is. Als we ons limbisch oerbrein boven de prefrontale cortex gaan verheffen, stappen we terug in de tijd.

1
Cursus of bedrijfsbijeenkomst. Mag het veilig - Co...
De Corona Bore Out - Column DFT 14 september 2020
Comment for this post has been locked by admin.
 

Reacties

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://academievoororganisatiecultuur.nl/

Inschrijven leergang, trainingen congressen

  • 14 september 2021, Veranderen met impact, Burgers’ Zoo (Arnhem) & online

    Voor meer informatie en aanmelden

  • 16 november 2021 event Patronen - We gaan diep Burgers’ Zoo (Arnhem)

    Meer informatie en aanmelden

  • Leergang Antropologische Teambegeleiding - Dé facilitatieleergang met dialoogvormen uit de hele wereld

    Data en inschrijven

  • Trainingen Deep Democracy

    Inclusieve dialoog en besluitvorming. Werken met de onderstroom van organisaties. Ruimte voor de wijsheid van de minderheid. Data en inschrijven.

  • Training Own Your Rank

    Over ranking en positie pakken. Krachtig én verbindend zijn. Stap in de spotlights. Data en inschrijven.

  • Training Kampvuurgesprekken

    Besluiten zonder verliezers. Krachtig besluitvormingsmodel voor leiders en facilitators. Data en inschrijven.

  • Leergang Organisatiecultuur. Corporate Antropologie – echt aan de slag met organisatiecultuur

    Intensieve en unieke leergang voor leiders en veranderaars. Data en inschrijven.

  • Column DFT

    ondertussen

  • Rituelen als reddingsboei

    Rituelen als reddingsboei

In beeld

Danielle Braun over haar nieuwe boek Patronen

Dubbel date over haar boek Patronen met Inge Diepman

Columnist en antropoloog Mening of neutraal Podcast met Danielle Braun en Ruben Klerkx1

Patronen - We Gaan Diep

Event 16 november

iStock 1215697335 570

Aandacht is het nieuwe goud

Een film van Danielle Braun

Nieuwe podcast met Tjip de Jong

Hoe wordt de mens gevormd door zijn tribe?

Nieuwste Blog

Offertijd Het was grote heksenjacht offertijd de afgelopen week. Het CDA heeft een magiër op de heksenstapel gegooid. Een dappere televisiepresentator van Op1 verdwijnt van de buis omdat ze niet 'urgent genoeg' is. Een journalist wordt uit het luchtr...