Geef je op voor de e-zine

Antropologen slaan de brug tussen realiteiten

Antropologen slaan de brug tussen realiteiten

Regelmatig wordt ons gevraagd wat dat nu eigenlijk precies is, corporate antropologie. En wat je er als organisatie aan hebt. Wat voegt een antropologische invalshoek en methode toe aan alles wat we in organisaties al gebruiken? Wat mij betreft het volgende.

Corporate antropologen nemen de dynamiek tussen verschillende werelden als uitgangspunt. Tussen deze werelden zit altijd een spanningsveld. Zo is er de wereld van het management en de werkvloer. De wereld van de klant en die van de organisatie. De wereld van de trainingen en die van het dagelijkse werk. En bijvoorbeeld de wereld van de geplande en de geleefde organisatie. De geplande organisatie staat op papier, laat zich zien in KPI’s, in cijfers, in strategieën, missiestatements en visies. De geleefde organisatie laat zich zien in verhalen, emoties, onderlinge verhoudingen. Tussen plan en realiteit, tussen het uitstippelen van de route en het uiteindelijke beleven van de organisatie en de doelen, zit een spanningsveld. Het zijn twee verschillende belevingswerelden, die elk een eigen taal hebben. Als antropoloog ben ik daarmee een vertaler van culturen. Zoals je in de foto bij dit blog twee botsende werelden ziet, zo zie je die op allerlei plekken in organisaties ook. Marketing kijkt meewarig naar R&D. Teamleiders begrijpen geen snars van de keuzes van het MT.

Het is het lot van antropologen om altijd tussen dingen in te zitten: culturen, landen, talen, zelfs realiteiten.

Corporate antropologie heeft eigen methoden, maar is in eerste instantie een manier van kijken. Vanuit het traditionele vak van culturele antropologie, bekijkt een antropoloog een onderwerp altijd vanuit een emic en een etic perspectief. Etic staat voor het perspectief van buitenaf, hoe een buitenstaander naar een bepaalde realiteit kijkt. Etic elementen zijn dingen die in alle culturen voorkomen, het zijn universele verschijnselen (machtsverhoudingen). Emic staat voor het perspectief van binnenuit, hoe iemand uit een bepaalde (sub)cultuur het zelf ervaart. Emic elementen zijn die dingen die specifiek voor een bepaalde groep gelden (je krijgt hier status door snel veel rapporten te kunnen lezen). Een antropoloog is getraind om etic elementen vanuit een emic perspectief te duiden, dus door een cultuur van binnenuit te leren kennen en te begrijpen. Een etic gegeven is bijvoorbeeld dat elke groep een ranking en verwantschap-systeem kent, vanuit de emic invalshoek onderzoek je hoe een specifieke groep hier vorm en betekenis aan geeft. Nadat je als antropoloog de emic wereld hebt leren begrijpen, vertaal je deze kennis vervolgens naar de taal en het referentiekader van iemand die die cultuur niet van binnenuit kent.

In mijn opleiding in de klassieke culturele antropologie, betekende dat bijvoorbeeld dat ik gedurende twee maanden in het kleine dorp Mankgodi in Botswana bij een familie in huis ging wonen om de leefwereld van de Tswana in dit dorp te leren begrijpen. Om mijn ervaringen vervolgens zo op papier te zetten dat mensen uit Nederland die nog nooit in Botswana waren geweest, het perspectief van de Tswana leerden kennen en zich konden inleven in de Tswana realiteit. Als corporate antropoloog doe ik hetzelfde, maar dan door bijvoorbeeld 3 weken in een fabriekshal mee te lopen om vervolgens deze leefwereld zo te vertalen naar de directie dat deze werkelijk begrijpt welke betekenis de mensen op de werkvloer geven aan missie, visie en organisatiedoelen. Welke mores er zijn.

Alleen de kennis en ervaring van alle verschillende leefwerelden samen bepalen de waarde en effectiviteit van een organisatie. Een organisatieverandering gaat alleen goed wanneer deze aansluit bij de lokale (sub)culturen van de belangrijkste teams, afdelingen en stakeholders. De kwaliteit van een strategie, een planning en een missie staat of valt bij hoe mensen de aangeboden processen en middelen gebruiken en hoe zij de organisatie beleven. Vanuit de antropologische zienswijze is het logisch dat je mensen niet pas bij een ontwikkeling betrekt als de plannen klaar zijn, maar hen tijdens het hele proces van ontwikkeling als uitgangspunt én inspiratiebron te nemen. Daarbij is de antropoloog getraind om snel toegang te kunnen krijgen tot gesloten groepen, om mensen aan tafel te krijgen die je normaal niet spreekt. Door methoden uit de antropologie toe te passen kun je mensen uit de verschillende leefwerelden betrekken op een manier dat ze mede-eigenaar worden van de veranderplannen en ontwikkelingen, dat ze hun inzichten en ideeën willen delen.

De corporate antropoloog vertrekt meestal vanuit een etic perspectief: vanuit de uitgangspunten en de strategie die management voor de organisatie heeft uitgestippeld, vanuit de universele elementen die in elke groep en organisatie voorkomen. Van daaruit duikt de corporate antropoloog het alledaagse leven van de verschillende groepen in de organisatie in, het emic perspectief. Op zoek naar hoe mensen hun werk beleven, processen en procedures gebruiken en welke mores zij gezamenlijk hebben opgebouwd. De corporate antropoloog verzamelt op deze manier de routines, relaties, verhalen en rituelen die maken dat mensen zich betrokken voelen of niet. Dit levert observaties en beelden op die een zeer waardevolle input geven om het totale beeld van de organisatie te vormen. De laatste stap van een corporate antropoloog is om het emic en etic perspectief met elkaar te verbinden. Door de verbinding ontstaat er een vitale dynamiek tussen de wereld van de uitgestippelde geplande organisatie en de wereld die zorgt dat het geplande tot leven komt.

Wat levert dit op?

Veranderingen en ontwikkelingen die beter aansluiten op de verschillende leefwerelden. Corporate antropologie geeft mensen beter inzicht en inlevingsvermogen in het complexe weefsel van groepen en hun betekenissen, aannames, dromen en routines. De antropologische methoden zorgen als vanzelf voor co-creatie en inclusie. Het stimuleert mensen uit verschillende werelden om gezamenlijk de juiste vraag te vinden die leidt tot de gewenste verandering, het samen plannen maken en het betekenis geven aan die plannen. Het is een waardevolle aanvulling op verandermanagement.

Corporate antropologie laat zien hoe het besef van de ruimte tussen werelden in ons kan transformeren en hoe het onze beelden en aannames over wie we zijn, wat we weten en hoe we in de wereld staan kan veranderen. Het is de kracht van ertussenin.

0
Heel blijven aan de top
Verwaarloosde rituelen geven gedoe

Related Posts

Inschrijven leergang, trainingen congressen

  • Collegereeks Psychologie voor managers - focus learning journeys

    17 september t/m 18 december 2018. Meer informatie

  • 3 oktober 2018 Health & Care Day

    Samen voor de zorg van de toekomst Meer informatie Bestel tickets

  • 14 november Event Corporate Culture Burgers’ Zoo, Arnhem

    Na twee zeer geslaagde events Corporate Culture rondom het boek de Corporate Tribe, nu hét event over Building Tribes. Met boeiende sprekers, actieve workshops en de fijne setting van Burgers’ Zoo te Arnhem. En een gloednieuwe lezing van Danielle Braun over hoe je dat doet… Tribes bouwen. Meer informatie Aanmelden...

  • 17 november 2018 ANVR congres voor de reisbranche in Portugal

    Meer informatie

  • 22 november 2018 De Nationale Coöperatiedag 2018

    Meer informatie

  • 18 december Seminar: Anders…

    ….Veranderen, Managen, Kijken, Leidinggeven en Eigenaarschap, maar dan Anders door Managementboek.nl Een unieke dag over alle aspecten van anders organiseren, veranderen, leidinggeven. Meer informatie Aanmelden

  • Training Building Tribes

    Lees alles over de nieuwe training Building Tribes

  • Trainingen Deep Democracy

    Inclusieve dialoog en besluitvorming. Ruimte voor de wijsheid van de minderheid. Data en inschrijven.

  • Training Own Your Rank

    Over ranking en positie pakken. Krachtig én verbindend zijn. Data en inschrijven.

  • Training Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken

    Door ons ontwikkelde dialoogvorm, geinspireerd op dialoogvormen van over de hele wereld. Data en inschrijven.

  • Leergang Organisatiecultuur. Corporate Antropologie – echt aan de slag met organisatiecultuur

    Intensieve en unieke leergang. Data en inschrijven.

In beeld

Building Tribes - reisgids door organisaties. Nieuw boek, lezing, training

building tribes boek

Winnaar Managementboek van het jaar 2016!

Managementboek van het jaar

Nieuwste Blog

In het verhaal van Lili en Howick strijden twee sets van kernwaardes om voorrang. Aan de ene kant de waarde van eerlijkheid, rechtvaardigheid en heldere bestuurlijke koers voering. Aan de andere kant is daar mededogen, barmhartigheid, beschermen van ...