Geef je op voor de e-zine

#antropoloogdesvaderlands - duiding van wat bezig houdt

header antropoloogdesvaderlands danielle braun

4 minuten leestijd (708 woorden)

Seks op de werkvloer gaat niet over seks, maar over macht

Danielle-Braun-en-Bram-BakkerOpinie

Opinie | Danielle Braun, corporate antropoloog,
gespecialiseerd in organisatiecultuur en leiderschap en Bram Bakker, psychiater en medisch
directeur van Sitagre.

We worden bedolven onder de #MeToo-berichten, en seksuele intimidatie duikt ineens overal op. Binnen de showbizzwereld. In de sport. En op de werkvloer. De vraag is alleen: gaat het wel over seks?

‘Everything is about sex. Except sex. Sex is about power’, schreef Oscar Wilde. Wijze woorden. Want de vraag dringt zich op hoe we naar de huidige hausse aan seksschandalen moeten kijken.

Natuurlijk zijn er als altijd bij seks hormonen en platte lust in het spel. Maar op de werkvloer gaan de incidenten veel meer over macht dan over seks. Het zijn niet de verhalen over een medewerker of sollicitant die een baas of bazin verleidt. Over collega’s onderling maken we ons meestal ook niet druk. In de schandaalverhalen is het bijna altijd de hoogste in rang die grenzen van een ondergeschikte overschrijdt. Een toppositie geeft privileges.

Rationeel gezien vinden we dat natuurlijk onzin, maar ons oude oerbrein is ingesteld op iets anders. We zijn nu eenmaal ook nog steeds een beetje apen. Bij bonobo’s en chimpansees hebben de grootste 'alpha males' de meeste kans op de lekkerste bananen én op seks met de leukste soortgenoten. Macht zorgt er meetbaar voor dat ons testosteronniveau toeneemt en ons cortisonpeil daalt. We krijgen meer zin in seks, gebruiken eerder geweld en neigen minder naar voorzichtigheid. Risicogedrag neemt toe.

Mensen die stijgen op de bedrijfsladder gaan mannelijker lopen. Het stemgebruik van vrouwelijke ceo’s is met een half octaaf gedaald als ze een half jaar in hun nieuwe functie zitten. Bij testen bleek dat mensen met macht hoger inzetten bij gokspelletjes dan hun collega’s lager in de pikorde.

Hoewel onze moderne prefrontale cortex verstandig is en natuurlijk vertelt dat seks en liefde bij elkaar horen, vertelt ons oude oerbrein ons dat we meer mogen als we macht hebben. En het oerbrein wint vaak, dat bewijzen de talloze schandalen van de afgelopen periode.

Het staat buiten kijf dat veel van de mensen die de afgelopen tijd van intimidatie zijn beschuldigd daadwerkelijk alle perken te buiten zijn gegaan. Maar nadat de eerste ontzetting is geweken, is het ook interessant om eens te kijken naar de rol van de aanklagers, de slachtoffers.

Sociale erkenning ligt in ons emotionele brein heel dicht bij de plek van pijn en bij die van verliefdheid

Zij spelen een relevante rol in de slechte verhalen. Zij zijn het, niet zelden onder de indruk van de machtige positie van de daders, die hun grenzen hebben laten overschrijden. Hoe gebeurt dat met deze vaak slimme, getalenteerde en assertieve mensen?

Het antwoord heeft te maken met de verblinding die optreedt zodra we in de buurt komen van iemand met macht, aanzien, succes, bekendheid en/of veel geld. Ons oude oerbrein raakt zo geïmponeerd, dat we zelfs een tijdelijk gevoel van verliefdheid kunnen ervaren. En zo zijn we bereid bij een
auditie te masturberen, terwijl we verstandelijk weten dat dat eigenlijk volstrekt disfunctioneel is.

Sociale erkenning ligt in ons emotionele brein heel erg dicht bij de plek van pijn en bij die van verliefdheid. Die dingen verwarren we makkelijk. Het feit dat die te gekke regisseur, ceo, president, beroemde cabaretier of zanger ons ziet zitten en met ons ‘iets wil’, kan zoveel tijdelijke euforie geven in onze hoofden, dat we negatieve consequenties, hoon vanuit onze omgeving of machtsmisbruik maar voor lief nemen.

Vol afschuw reageren we op de ranzigheid die naar buiten komt in de #MeToo-verhalen. Hoe kunnen ze? En toch zijn we ook geneigd om grensoverschrijdend gedrag van de alphamannetjes een beetje goed te praten. Het Franse presidentensyndroom. Als iemand zó goed is in z’n vak, dan staan we een beetje buitensporigheid al snel toe. Dat president Clinton het met een stagiaire deed, vinden we stiekem ook best een goeie grap.

Veel vrouwen vergoelijken Trumps ‘grab them by the pussy’ en die ene leuke baas op kantoor die te seksistische grappen maakt? Ach ja, zo is-ie gewoon. Met elkaar onderhouden we het aloude beeld van die leuke ‘vijftig- tinten-grijsmanager’ die wel een beetje fout, maar ook heel aantrekkelijk en machtig is.

Seks op de werkvloer gaat niet over seks, maar over macht. Pas als we leren om met macht om te gaan, als we de wetten van de apenrots leren hanteren, kunnen we seksuele intimidatie voorkomen, of tenminste verminderen.

0
Zeik wat minder over de politie
Quakers 2017

Inschrijven leergang, trainingen congressen

  • 3 oktober 2019 IIA Masterclass cultuur, Nieuwegein

    Meer informatie en inschrijven

  • 17 oktober 2019 Breinvoer, Baarn

    Meer informatie

  • 13 november 2019 Corporate Culture Event, Burgers’ Zoo, Arnhem

    Meer informatie

  • 15 november 2019 seminar Veranderkracht, Driebergen

    Meer informatie

  • 21 november 2019 Masterclass ‘Verandering, totempalen en magie’, HAN Arnhem

    Hele reeks volgen of losse masterclass van Danielle Braun Meer informatie en inschrijven

  • 9 december 2019 Collegereeks Leiderschap van Nu, Baarn

    Met André Wierdsma, Danielle Braun, Hans van der Loo, Thom Verheggen, Annemieke Roobeek, Raymon Geurts.Meer informatie

  • 12 december 2019 Congres Netwerkleiderschap

    Informatie volgt...

  • Januari 2020 Theatertour door Nederland

    Meer informatie

  • Training Building Tribes

    Aan de slag met dialoogvormen van over de hele wereld. Boost je facilitatie skills. Een echte vaardigheidstraining. Data en inschrijven

  • Trainingen Deep Democracy

    Inclusieve dialoog en besluitvorming. Werken met de onderstroom van organisaties. Ruimte voor de wijsheid van de minderheid. Data en inschrijven.

  • Training Own Your Rank

    Over ranking en positie pakken. Krachtig én verbindend zijn. Stap in de spotlights. Data en inschrijven.

  • Training Afrikaanse Kampvuurgesprekken

    Besluiten zonder verliezers. Krachtig besluitvormingsmodel voor leiders en facilitators gebaseerd op de Afrikaanse Volksraadplegingen. Data en inschrijven.

  • Leergang Organisatiecultuur. Corporate Antropologie – echt aan de slag met organisatiecultuur

    Intensieve en unieke leergang voor leiders en veranderaars. Data en inschrijven.

  • Ondertussen

    ondertussen

In beeld

Building Tribes - reisgids door organisaties. Nieuw boek, lezing, training

Longlist2019 mijnboek buildingtribes def

Winnaar Managementboek van het jaar 2016!

Managementboek van het jaar

Nieuwste Blog

De top van de Nederlandse politie ligt weer eens onder vuur. Zou te weinig doen aan wangedrag en discriminatie. Een politiecoach luidde de klokkenluidersklok. Erik Akerboom reageert geschrokken. Weer eens ja. 25 jaar geleden toen ik promoveerde op ee...

 

Breinvoer - maak kennis met het werk van Gregory Bateson


Als je naar je hand kijkt, zie je dan je vingers? Of zie je de ruimte tussen de vingers? Gregory Bateson zag vooral het laatste. Altijd op zoek naar relaties tussen mensen en dingen. The spaces between people. En hoe die op elkaar inwerken.

Leike van Oss en Danielle Braun zijn gefascineerd door Bateson. In zijn werk zien ze psychologie (Leike) en antropologie (Danielle) samenkomen. De complexiteit van Bateson's werk geeft heerlijke hersenkrakers en een prettig soort verwarring in het kijken naar organisaties, jezelf en de wereld. Je ziet de ruimte tussen de vingers. Op 17 oktober geven Danielle en Leike een workshop over Bateson.

Lees snel verder!