Geef je op voor de e-zine

#antropoloogdesvaderlands - duiding van wat bezig houdt

header antropoloogdesvaderlands danielle braun

2 minuten leestijd (455 woorden)

Allergisch voor gedoe - Bedrijven ten onder aan afkeer van lastige vragen

Allergisch voor gedoe - Bedrijven ten onder aan afkeer van lastige vragen Binnen de muren van een kantoor heersen vaak andere morele regels dan daarbuiten. Foto DIJKSTRA BV

door Martijn Klerks

Een manager die liever veel omzet maakt dan zorgen, medewerkers die lastige vragen inslikken – geen mens neemt graag verantwoordelijkheid voor gedoe. Maar zo krijg je wel organisaties waar dubieus gedrag oogluikend wordt toegestaan.

Binnen de muren van een kantoor heersen vaak andere morele regels dan daarbuiten. Foto DIJKSTRA BV
ING is sinds deze maand het meest in het oog springende voorbeeld, maar er zijn natuurlijk meer organisaties waar dubieus gedrag niet aan de kaak wordt gesteld. Bij Rabobank konden medewerkers de Libor-rente manipuleren zonder dat ze er vervelende vragen over kregen, maritiem dienstverlener SBM Offshore raakte in een Braziliaans corruptieschandaal verwikkeld waarbij zelfs de compliance officer vond dat de focus op omzet moest liggen, bouwer Imtech viel zelfs helemaal om vanwege de zucht naar omzet en gebrek aan tegendruk.

Niemand voelt zich namelijk geroepen om die tegendruk te geven, zegt Sierk Ybema, organisatiewetenschapper aan de Vrije Universiteit. „Ik ben hier niet om agent te spelen, denken medewerkers vaak als ze gesjoemel zien. Mensen krijgen hun salaris om gewoon hun werk te doen, of een bonus als ze hun omzetdoelen halen. Bijna niemand wordt betaald om in de gaten te houden of de onderneming nog maatschappelijk verantwoord bezig is. Dus ja, waarom zou je je daarmee gaan bezighouden?”

Ook managers schuiven gedoe liever van zich af, zegt corporate antropoloog Danielle Braun. „Terwijl dat nou júíst het werk van managers is: conflicten bestrijden, zorgen dat er geen gedoe is. Maar ze hebben daar geen zin in. En zeker als je als organisatie agile werkt, met steeds wisselende leiders en teams, wordt steeds onduidelijker wie de verantwoordelijkheid draagt.”

Komt bij dat binnen organisaties vaak andere morele regels gelden dan daarbuiten. Bij ING lijkt dat hardnekkig: een paar maanden geleden deed de bank er dagen over om een voorgenomen salarisverhoging voor topman Ralph Hamers in te slikken, en ook na de schikking van €775 miljoen voor het systematisch negeren van verdachte transacties duurde het lang voordat cfo Koos Timmermans daar consequenties aan verbond.

„Misstanden blijven bestaan omdat mensen denken dat het normaal is”, zegt Ybema daarover. „Een ander steelt, dus mag jij het ook. Pas als iets op alle voorpagina’s staat, dringt door dat het niet kan.” En dan moet een organisatie ook direct doorpakken, vindt de VU-onderzoeker. „Spreek je collega’s erop aan, zeg dat het wél hun taak is om de regels in de gaten te houden. En baseer er desnoods je beoordeling en bonussen op.”

Braun adviseert om op de afdeling open te zijn over zaken als geschenken. „Als je een taart krijgt van een relatie, zet die dan op de afdeling op tafel, in plaats van ’m mee te nemen. Dan heb je gelijk een gesprek over wat er wel en niet kan.”

0
Als er iets verschrikkelijks gebeurt….
Lili en Howick: rechtvaardig of barmhartig

Inschrijven leergang, trainingen congressen

  • 3 oktober 2019 IIA Masterclass cultuur, Nieuwegein

    Meer informatie en inschrijven

  • 17 oktober 2019 Breinvoer, Baarn

    Meer informatie

  • 13 november 2019 Corporate Culture Event, Burgers’ Zoo, Arnhem

    Meer informatie

  • 15 november 2019 seminar Veranderkracht, Driebergen

    Meer informatie

  • 21 november 2019 Masterclass ‘Verandering, totempalen en magie’, HAN Arnhem

    Hele reeks volgen of losse masterclass van Danielle Braun Meer informatie en inschrijven

  • 9 december 2019 Collegereeks Leiderschap van Nu, Baarn

    Met André Wierdsma, Danielle Braun, Hans van der Loo, Thom Verheggen, Annemieke Roobeek, Raymon Geurts.Meer informatie

  • 12 december 2019 Congres Netwerkleiderschap

    Informatie volgt...

  • Januari 2020 Theatertour door Nederland

    Meer informatie

  • Training Building Tribes

    Aan de slag met dialoogvormen van over de hele wereld. Boost je facilitatie skills. Een echte vaardigheidstraining. Data en inschrijven

  • Trainingen Deep Democracy

    Inclusieve dialoog en besluitvorming. Werken met de onderstroom van organisaties. Ruimte voor de wijsheid van de minderheid. Data en inschrijven.

  • Training Own Your Rank

    Over ranking en positie pakken. Krachtig én verbindend zijn. Stap in de spotlights. Data en inschrijven.

  • Training Afrikaanse Kampvuurgesprekken

    Besluiten zonder verliezers. Krachtig besluitvormingsmodel voor leiders en facilitators gebaseerd op de Afrikaanse Volksraadplegingen. Data en inschrijven.

  • Leergang Organisatiecultuur. Corporate Antropologie – echt aan de slag met organisatiecultuur

    Intensieve en unieke leergang voor leiders en veranderaars. Data en inschrijven.

  • Ondertussen

    ondertussen

In beeld

Building Tribes - reisgids door organisaties. Nieuw boek, lezing, training

Longlist2019 mijnboek buildingtribes def

Winnaar Managementboek van het jaar 2016!

Managementboek van het jaar

Nieuwste Blog

De top van de Nederlandse politie ligt weer eens onder vuur. Zou te weinig doen aan wangedrag en discriminatie. Een politiecoach luidde de klokkenluidersklok. Erik Akerboom reageert geschrokken. Weer eens ja. 25 jaar geleden toen ik promoveerde op ee...

 

Breinvoer - maak kennis met het werk van Gregory Bateson


Als je naar je hand kijkt, zie je dan je vingers? Of zie je de ruimte tussen de vingers? Gregory Bateson zag vooral het laatste. Altijd op zoek naar relaties tussen mensen en dingen. The spaces between people. En hoe die op elkaar inwerken.

Leike van Oss en Danielle Braun zijn gefascineerd door Bateson. In zijn werk zien ze psychologie (Leike) en antropologie (Danielle) samenkomen. De complexiteit van Bateson's werk geeft heerlijke hersenkrakers en een prettig soort verwarring in het kijken naar organisaties, jezelf en de wereld. Je ziet de ruimte tussen de vingers. Op 17 oktober geven Danielle en Leike een workshop over Bateson.

Lees snel verder!