Geef je op voor de e-zine

Antropologen slaan de brug tussen realiteiten

Antropologen slaan de brug tussen realiteiten

Regelmatig wordt ons gevraagd wat dat nu eigenlijk precies is, corporate antropologie. En wat je er als organisatie aan hebt. Wat voegt een antropologische invalshoek en methode toe aan alles wat we in organisaties al gebruiken? Wat mij betreft het volgende.

Corporate antropologen nemen de dynamiek tussen verschillende werelden als uitgangspunt. Tussen deze werelden zit altijd een spanningsveld. Zo is er de wereld van het management en de werkvloer. De wereld van de klant en die van de organisatie. De wereld van de trainingen en die van het dagelijkse werk. En bijvoorbeeld de wereld van de geplande en de geleefde organisatie. De geplande organisatie staat op papier, laat zich zien in KPI’s, in cijfers, in strategieën, missiestatements en visies. De geleefde organisatie laat zich zien in verhalen, emoties, onderlinge verhoudingen. Tussen plan en realiteit, tussen het uitstippelen van de route en het uiteindelijke beleven van de organisatie en de doelen, zit een spanningsveld. Het zijn twee verschillende belevingswerelden, die elk een eigen taal hebben. Als antropoloog ben ik daarmee een vertaler van culturen. Zoals je in de foto bij dit blog twee botsende werelden ziet, zo zie je die op allerlei plekken in organisaties ook. Marketing kijkt meewarig naar R&D. Teamleiders begrijpen geen snars van de keuzes van het MT.

Het is het lot van antropologen om altijd tussen dingen in te zitten: culturen, landen, talen, zelfs realiteiten.

Corporate antropologie heeft eigen methoden, maar is in eerste instantie een manier van kijken. Vanuit het traditionele vak van culturele antropologie, bekijkt een antropoloog een onderwerp altijd vanuit een emic en een etic perspectief. Etic staat voor het perspectief van buitenaf, hoe een buitenstaander naar een bepaalde realiteit kijkt. Etic elementen zijn dingen die in alle culturen voorkomen, het zijn universele verschijnselen (machtsverhoudingen). Emic staat voor het perspectief van binnenuit, hoe iemand uit een bepaalde (sub)cultuur het zelf ervaart. Emic elementen zijn die dingen die specifiek voor een bepaalde groep gelden (je krijgt hier status door snel veel rapporten te kunnen lezen). Een antropoloog is getraind om etic elementen vanuit een emic perspectief te duiden, dus door een cultuur van binnenuit te leren kennen en te begrijpen. Een etic gegeven is bijvoorbeeld dat elke groep een ranking en verwantschap-systeem kent, vanuit de emic invalshoek onderzoek je hoe een specifieke groep hier vorm en betekenis aan geeft. Nadat je als antropoloog de emic wereld hebt leren begrijpen, vertaal je deze kennis vervolgens naar de taal en het referentiekader van iemand die die cultuur niet van binnenuit kent.

In mijn opleiding in de klassieke culturele antropologie, betekende dat bijvoorbeeld dat ik gedurende twee maanden in het kleine dorp Mankgodi in Botswana bij een familie in huis ging wonen om de leefwereld van de Tswana in dit dorp te leren begrijpen. Om mijn ervaringen vervolgens zo op papier te zetten dat mensen uit Nederland die nog nooit in Botswana waren geweest, het perspectief van de Tswana leerden kennen en zich konden inleven in de Tswana realiteit. Als corporate antropoloog doe ik hetzelfde, maar dan door bijvoorbeeld 3 weken in een fabriekshal mee te lopen om vervolgens deze leefwereld zo te vertalen naar de directie dat deze werkelijk begrijpt welke betekenis de mensen op de werkvloer geven aan missie, visie en organisatiedoelen. Welke mores er zijn.

Alleen de kennis en ervaring van alle verschillende leefwerelden samen bepalen de waarde en effectiviteit van een organisatie. Een organisatieverandering gaat alleen goed wanneer deze aansluit bij de lokale (sub)culturen van de belangrijkste teams, afdelingen en stakeholders. De kwaliteit van een strategie, een planning en een missie staat of valt bij hoe mensen de aangeboden processen en middelen gebruiken en hoe zij de organisatie beleven. Vanuit de antropologische zienswijze is het logisch dat je mensen niet pas bij een ontwikkeling betrekt als de plannen klaar zijn, maar hen tijdens het hele proces van ontwikkeling als uitgangspunt én inspiratiebron te nemen. Daarbij is de antropoloog getraind om snel toegang te kunnen krijgen tot gesloten groepen, om mensen aan tafel te krijgen die je normaal niet spreekt. Door methoden uit de antropologie toe te passen kun je mensen uit de verschillende leefwerelden betrekken op een manier dat ze mede-eigenaar worden van de veranderplannen en ontwikkelingen, dat ze hun inzichten en ideeën willen delen.

De corporate antropoloog vertrekt meestal vanuit een etic perspectief: vanuit de uitgangspunten en de strategie die management voor de organisatie heeft uitgestippeld, vanuit de universele elementen die in elke groep en organisatie voorkomen. Van daaruit duikt de corporate antropoloog het alledaagse leven van de verschillende groepen in de organisatie in, het emic perspectief. Op zoek naar hoe mensen hun werk beleven, processen en procedures gebruiken en welke mores zij gezamenlijk hebben opgebouwd. De corporate antropoloog verzamelt op deze manier de routines, relaties, verhalen en rituelen die maken dat mensen zich betrokken voelen of niet. Dit levert observaties en beelden op die een zeer waardevolle input geven om het totale beeld van de organisatie te vormen. De laatste stap van een corporate antropoloog is om het emic en etic perspectief met elkaar te verbinden. Door de verbinding ontstaat er een vitale dynamiek tussen de wereld van de uitgestippelde geplande organisatie en de wereld die zorgt dat het geplande tot leven komt.

Wat levert dit op?

Veranderingen en ontwikkelingen die beter aansluiten op de verschillende leefwerelden. Corporate antropologie geeft mensen beter inzicht en inlevingsvermogen in het complexe weefsel van groepen en hun betekenissen, aannames, dromen en routines. De antropologische methoden zorgen als vanzelf voor co-creatie en inclusie. Het stimuleert mensen uit verschillende werelden om gezamenlijk de juiste vraag te vinden die leidt tot de gewenste verandering, het samen plannen maken en het betekenis geven aan die plannen. Het is een waardevolle aanvulling op verandermanagement.

Corporate antropologie laat zien hoe het besef van de ruimte tussen werelden in ons kan transformeren en hoe het onze beelden en aannames over wie we zijn, wat we weten en hoe we in de wereld staan kan veranderen. Het is de kracht van ertussenin.

Waardeer dit blogbericht:
0
Heel blijven aan de top
Verwaarloosde rituelen geven gedoe

Related Posts

Inschrijven leergang, trainingen congressen

  • Leergang Organisatiecultuur. Corporate Antropologie – echt aan de slag met organisatiecultuur

    Intensieve en unieke leergang. Data en inschrijven.

  • Training Talk! Faciliteren van kampvuurgesprekken

    Door ons ontwikkelde dialoogvorm, geinspireerd op dialoogvormen van over de hele wereld. Data en inschrijven.

  • Training Own Your Rank

    Over ranking en positie pakken. Krachtig én verbindend zijn. Data en inschrijven.

  • Training Deep Democracy

    Krachtige besluitvormingsmethode, werken met de onderstroom. Meer info en inschrijven: www.deepdemocracy.nl

  • Training Deep Democracy Level 4

    Echt gegrepen door Deep Democracy en verder op dit pad? De Level 4 training focust op een dieper begrip van jezelf en dan speciaal in relatie tot conflict, projectie en roltheorie. Trainer: Frank Weijers. Inschrijven kan hier.

  • 28-29 Oktober 2017: Why the world needs anthropologists

    Powering the planet! Een antroplogie congres in Durham (UK). En wij zijn er ook! Walter Faaij geeft een workshop over hoe je duurzaamheid in het DNA van je organisatie kunt veranderen. Meer informatie en inschrijven

  • 7 november 2017: Rhythm of Life, Jitske Kramer en Typhoon

    Na het grote succes van het eerste seminar in april, gaan Jitske en Typhoon nogmaals samen de planken op. Meld je snel aan voor dit bruisende event! Meer informatie en inschrijven.

  • 14 November 2017: Noloc Loopbaancongres

    Verschillende sprekers zullen je inspireren rondom het centrale thema ‘Verbinding!’ Jitske Kramer is een van de keynote sprekers. Meer informatie en inschrijven.

  • 28 November 2017 college Verandermanagement voor Focus Conferences

    Danielle Braun geeft op 28 november een college in de collegereeks Verandermanagement voor Focus Conferences, meer informatie over dit college vindt u hier.

  • 1 December 2017: Jaarcongres Verandermanagement

    Alweer de zevende editie van hét Jaarcongres Verandermanagement. Met in ieder geval Ben Tiggelaar, Hans Vermaak en Jitske Kramer. Meer informatie en inschrijven.

  • 1 December 2017: Mediationcongres 2017

    Danielle Braun is één van de sprekers op het Mediationcongres 2017, meer informatie over dit congres vindt u hier.

  • 12 December 2017: Event Corporate Culture

    Omdat vorig jaar zo'n geweldig succes was, doen we het dit jaar weer! Een inspirerende reis door de Corporate Tribe. Met in ieder geval Danielle Braun en Jitske Kramer. Meer informatie en inschrijven.

  • 6-12 Mei 2018: Deep Democracy Griekenland

    Voor de vijfde keer organiseren we een intensieve Deep Democracy week in Griekenland (level 2 en 3). Met Jitske Kramer en Frank Weijers. Meer informatie en inschrijven.

In beeld

Winnaar Managementboek van het jaar 2016! 

Managementboek van het jaar 

 
 

Nieuwste Blog